ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಕಾಟಾಚಾರದ ಪೂಜೆಯಲ್ಲ; ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವದ ನಿಜವಾದ ಸಂಕೇತ!
ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ; ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬಕ್ಕೂ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹೊಸ್ತಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ‘ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ’ (ಜ್ಯೇಷ್ಠಿ/ಜ್ಯೋತಿರ್ಭೀಮೇಶ್ವರ ವ್ರತ) ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬ. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಕೇವಲ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ಹಾಕಿ ತೋರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ‘ಕಾಟಾಚಾರಕ್ಕೆ’ ಆಚರಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿ.
ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಅಸಲಿ ಅರ್ಥವಿರುವುದು ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವಿನ ಅನೋನ್ಯತೆ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದಲ್ಲಿ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಜ್ಯೋತಿರ್ಭೀಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರಂತೆ ಪರಸ್ಪರ ಒಲವಿನಿಂದ ಬಾಳಲು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪತಿಯ ಆಯುಷ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸಿ ಈ ದಿನ ಗಂಡನ ಕಾಲು ತೊಳೆದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ — ಈ ಪೂಜೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮನಸಾರೆ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮೂಡಿಬರಬೇಕೇ ಹೊರತು ಬಲವಂತದಿಂದಲ್ಲ.
ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡನ ಕಾಲು ತೊಳೆದು ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಕೆಲವರು ‘ದಾಸ್ಯ’ ಅಥವಾ ‘ಪುರುಷ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ’ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದುಂಟು. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಿ ನೈಜವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ‘ದಾಸ್ಯ’ ಎಂಬ ಸಣ್ಣತನದ ಮಾತಿಗೆ ಜಾಗವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ! ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣಾ ಭಾವಗಳು ತಾನಾಗಿಯೇ ಹರಿದುಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಹೆಣ್ಣು ತೋರಿಸುವ ಈ ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರದ್ಧೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಗಂಡನಿಂದಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಪವಿತ್ರವಾದ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗಬೇಕಾದುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಯಾವ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿಯ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಗೌರವ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳು ಕೇವಲ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ದಿವ್ಯ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತವೆ. ಗಂಡನಿಂದ ಸಿಗುವ ಅನ್ಕಂಡೀಷನಲ್ ಲವ್ (ನಿರಪೇಕ್ಷ ಪ್ರೀತಿ) ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ಮನಸಾರದ ಹಾರೈಕೆ ಒಂದಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ಆಚರಣೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಲೋಕಾಭಿರಾಮವಾಗಿ ಮಾಡದೆ, ಮನಸ್ಸಿನಾಳದ ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ದಾಂಪತ್ಯದ ಬೆಸುಗೆಯಾಗಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸೋಣ.