ಜ್ಞಾನ ಪಡೆದು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಬದುಕಲು ಕಲಿತ ಅವಳು… ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನೇ ಮರೆಯಬೇಕೇ?

ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ

ಮದುವೆಗೆ ಮುನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಭರವಸೆ, ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸರಪಳಿ!

ಅವಳು ಕೇವಲ ಪದವಿ ಪಡೆದವಳಲ್ಲ. ಬದುಕನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಲಿತವಳು. ತನ್ನ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ತಾನು ನಿಂತು, ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತಾನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಯಾರಿಗೂ ಹೊರೆಯಾಗದೆ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬ ಅರಿವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವಳು.

ತನ್ನ ದುಡಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ನೆರವಾಗಬೇಕು, ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಮುಂದೆ ಕೈಚಾಚಬಾರದು, ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ತನ್ನದೇ ಆದ ಗುರುತನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಕನಸು ಕಂಡವಳು.

ಆದರೆ ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳುವುದೇನು?

“ಇನ್ನು ಇದೆಲ್ಲ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರು. ನಿನಗೆ ಏನು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ?”

ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು, ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಬದುಕಲು ಕಲಿತ ಅವಳಿಗೆ, ಮದುವೆಯಾದ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕೇ?

ಮದುವೆ ಅವಳ ಬದುಕಿಗೆ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಅವಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು!

ಮದುವೆಗೆ ಮುನ್ನ ಒಂದು ಮಾತು, ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆ!

ಮದುವೆಯ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಹುಡುಗಿಯ ಕನಸುಗಳಿಗೂ ಬೆಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.

“ನೀನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದು, ನಮಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಭ್ಯಂತರವಿಲ್ಲ.”

“ನಿನ್ನ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ನಾವೆಂದಿಗೂ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.”

“ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೂ ನೀನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಬಹುದು.”

“ನಮ್ಮ ಹುಡುಗ ವಿಶಾಲ ಮನಸ್ಸಿನವನು. ನಿನ್ನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.”

ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮಗಳು ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿರುವ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.

ಆದರೆ ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾದರೆ?

“ಮೊದಲು ಮಗು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ, ಆಮೇಲೆ ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸೋಣ.”

“ಮನೆಯ ಕೆಲಸ ಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?”

“ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಪದ್ಧತಿಯಿಲ್ಲ.”

“ನಮ್ಮ ಅಮ್ಮ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರು. ನೀನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಬೇಕು.”

“ನಿನಗೆ ಏನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ? ಮನೆ ಇದೆ, ಊಟ ಇದೆ, ಬಟ್ಟೆ ಇದೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಯಾಕೆ ಹೋಗಬೇಕು?”

ಮದುವೆಗೆ ಮುನ್ನ ಅವಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದವರು, ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಅವಳ ಬದುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೊರಟರೆ ಅದನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯಬೇಕು?

ಮದುವೆಗೆ ಮುನ್ನ ಅವಳ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಾಗಿದೆ.

ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರೇ, ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸುವುದೇ ನಿಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೇ?

ಮಗಳಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಒಳ್ಳೆಯ ಬದುಕಿನ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುತ್ತೀರಿ. ಯಾರನ್ನೂ ಕುರುಡಾಗಿ ನಂಬಬಾರದು, ಸ್ವಂತ ಕಾಲ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಬೇಕು, ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಎದುರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕಲಿಸುತ್ತೀರಿ.

ಅವಳಿಗೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುತ್ತೀರಿ. ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತೀರಿ. ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತೀರಿ.

ಆದರೆ ಮದುವೆಯ ವಯಸ್ಸು ಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

“ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧ ಬಂದಿದೆ, ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಾರದು.”

“ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.”

“ಈಗ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ, ಮುಂದೆ ನೋಡೋಣ.”

“ಜನರು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?”

ಮಗಳ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅವಳ ಆಸೆಗಿಂತ ಸಮಾಜದ ಮಾತು ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗುವುದೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಕೆಟ್ಟದ್ದೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಅನೇಕರು ಮಗಳ ಒಳಿತನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ದೇಶವೊಂದೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರವೂ ಮುಖ್ಯ.

ಮದುವೆಗೆ ಮುನ್ನ ಹುಡುಗ ಮತ್ತು ಅವನ ಕುಟುಂಬ ನೀಡುವ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಗಳ ಉದ್ಯೋಗ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಹಣಕಾಸಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಗುರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕು.

ಮಗಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಮದುವೆಯ ನಂತರವೂ ಅವಳು ಗೌರವದಿಂದ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾಳೆಯೇ ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸುವುದೂ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.

ಮಗಳು ಕಷ್ಟ ಹೇಳಿಕೊಂಡಾಗಲೆಲ್ಲ “ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೋಗು” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವಳ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಭರವಸೆಗಳು ಉಳಿದಿವೆಯೇ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಧೈರ್ಯವೂ ಇರಬೇಕು.

ಗಂಡಂದಿರೇ, ಹೆಂಡತಿ ನಿಮ್ಮ ಅನುಮತಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ!

ಹೆಂಡತಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದರೆ ಗಂಡನ ಅನುಮತಿ ಬೇಕು ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳೋಣ.

ಗಂಡನಿಗೆ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿರುವಾಗ, ಹೆಂಡತಿಗೆ ಆ ಹಕ್ಕು ಇರಬಾರದೇ?

ಗಂಡನಿಗೆ ತನ್ನ ದುಡಿಮೆಯ ಹಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರುವಾಗ, ಹೆಂಡತಿ ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಉತ್ತರ ಕೊಡಬೇಕೇ?

ಗಂಡನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದರೆ, ಹೆಂಡತಿಯ ಕನಸುಗಳಿಗಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದೇ?

ಹೆಂಡತಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದರೆ ಅದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೆರವು. ಅವಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವೂ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ. ಎರಡೂ ಗೌರವಯುತವೇ.

ಆದರೆ ಹೆಂಡತಿ ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಿಂದ ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ, ಅವಳ ಆಸೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಸುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.

ಹೆಂಡತಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕೊಡುವುದು ಗಂಡನ ಉಪಕಾರವಲ್ಲ. ಅವಳನ್ನು ಸಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವುದು ಅವನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.

ಮದುವೆ ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬರು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಅದಕ್ಕೆ ತಲೆಬಾಗುವುದಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರೂ ಮಾತನಾಡಿ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದಿಂದ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ನಿಜವಾದ ದಾಂಪತ್ಯ.

ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರೇ, ನಿಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನಿಯಮಗಳೇ ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವಲ್ಲ!

“ನಾವು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಹೀಗೆಯೇ ಬದುಕಿದ್ದೇವೆ. ನೀನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಬದುಕಬೇಕು.”

ಈ ಒಂದು ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಎಷ್ಟೋ ಮಹಿಳೆಯರ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀವು ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿರಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಕಾಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ನಿಮ್ಮ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟಿರಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಕೊಡಲೇಬೇಕು.

ಆದರೆ ನೀವು ಅನುಭವಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಷ್ಟವನ್ನೂ ನಿಮ್ಮ ಸೊಸೆಯೂ ಅನುಭವಿಸಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ನಿಮ್ಮ ಸೊಸೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಮನೆ ಒಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮಗನ ಗೌರವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಸ್ಕಾರ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಮನೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರೆ ಯಾರೂ ಸಣ್ಣವರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸೊಸೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರೆ ಅತ್ತೆಯ ಸ್ಥಾನ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ನಿಮ್ಮ ಸೊಸೆಯ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಂತರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಮಾನತೆಯ ಪಾಠವನ್ನು ಬದುಕಿನಲ್ಲೇ ಕಲಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೊಸೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಬದುಕು, ಆಸೆ, ಕನಸುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬಾಗಿಲಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟು ಬರಬೇಕು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಅವಳಿಗೂ ಒಂದು ಜಗತ್ತು ಇತ್ತು. ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಆ ಜಗತ್ತು ಅಳಿದುಹೋಗಬೇಕಿಲ್ಲ.

ಅವಳಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೀರಿ; ಆದರೆ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿದೆಯೇ?

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ತಾನೇ ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣು, ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ನೂರು ರೂಪಾಯಿ ಬೇಕಾದರೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದರೆ ಹೇಗಿರಬಹುದು?

ತನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಕೊಡಬೇಕೆಂದರೂ ಯೋಚಿಸಬೇಕು. ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತು ಖರೀದಿಸುವ ಮೊದಲು ಕಾರಣ ವಿವರಿಸಬೇಕು. ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಉಳಿಸಬೇಕೆಂದರೂ ಅನುಮತಿ ಕೇಳಬೇಕಾದರೆ?

ಇಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಹಣವೊಂದೇ ಅಲ್ಲ. ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ತನಗೆ ಎಷ್ಟು ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ.

ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದಂಪತಿಗಳು ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದ್ದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣ ಖರ್ಚಿಗೂ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಸಮಾನ ಸಂಬಂಧವಲ್ಲ.

ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಅರಿವು, ಉಳಿತಾಯ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.

ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುವುದಲ್ಲ; ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಲು, ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದೂ ಹೌದು.

ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬದುಕನ್ನು ನೋಡಿ ಮದುವೆಗೆ ಹೆದರುವ ಮಗಳು!

ಇದು ನಾವು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ.

ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಗಳು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬದುಕನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ನೋಡುತ್ತಾಳೆ.

ತಾಯಿ ಬೆಳಗ್ಗಿನಿಂದ ರಾತ್ರಿ ತನಕ ದುಡಿಯುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲರಿಗಾಗಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಾರಿಯೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಕೇಳುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಕನಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗಲೂ ಮೌನವಾಗುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ.

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾಯಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಮನೆಯ ನೆಮ್ಮದಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ನೋವನ್ನು ನುಂಗಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ.

ಆಗ ಆ ಮಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಬಹುದು.

“ನನ್ನ ಬದುಕೂ ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ?”

“ನಾನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಕಲಿತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಬೆಲೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೇ?”

“ನನ್ನ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಬದುಕಬೇಕಾದರೆ ಮದುವೆಯೇಕೆ?”

ಕೆಲವು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಇಂತಹ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಮದುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಯ ಅಥವಾ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಎಲ್ಲರೂ ಹೀಗೆಯೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಅನೇಕರು ಪ್ರೀತಿಯ, ಸಮಾನತೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗದು: ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬದುಕುವುದನ್ನು ನೋಡುವ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳಬಹುದು.

ಮಕ್ಕಳು ನಾವು ಹೇಳುವ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾವು ಬದುಕುವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.

ಮಗ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಹೆಣ್ಣಿನ ಕನಸುಗಳು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮಗಳು ತನ್ನ ತಾಯಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತನ್ನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಬಲಿಕೊಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಮದುವೆ ಎಂದರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು.

ನಾವು ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ದಾಂಪತ್ಯದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.

ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಮದುವೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು!

ಮದುವೆ ಎಂದರೆ ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರ.

ಆ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಜಾಗವಿದ್ದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿದರೆ ಆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಎಲ್ಲಿದೆ?

ಹೆಣ್ಣಿನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಮದುವೆಗೆ ಮುನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿ, ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಅದು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪ್ರಗತಿ?

ಮಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿ, ಸೊಸೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ನಿಯಮ ವಿಧಿಸುವುದಾದರೆ ಅದು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಂಸ್ಕಾರ?

ಗಂಡನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಹೆಮ್ಮೆಯೆಂದು ಆಚರಿಸಿ, ಹೆಂಡತಿಯ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದು ಕಂಡರೆ ಅದು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಸಮಾನತೆ?

ಮದುವೆ ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ, ಮದುವೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಗೌರವ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೂ ಇರಬೇಕು.

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು. ಮದುವೆಯಾಗದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಮದುವೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುವುದು ಕೆಲವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.

ಆದರೆ ಮದುವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಅನುಭವಗಳು ಏಕೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮಾಜ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಮದುವೆ ಉಳಿಯಬೇಕು ಎಂದರೆ ಹೆಣ್ಣು ಮೌನವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಮದುವೆ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಇಬ್ಬರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವೂ ಉಳಿಯಬೇಕು.

ಮದುವೆಗೆ ಮುನ್ನ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಿ!

ಮದುವೆಯ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆ, ಆಸ್ತಿ, ಸಂಬಳ, ಕುಟುಂಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಚರ್ಚಿಸುವುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

• ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೂ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಬಯಸಿದರೆ ಕುಟುಂಬದ ನಿಲುವೇನು?
• ಮಕ್ಕಳಾದ ನಂತರ ಮನೆಯ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಇಬ್ಬರೂ ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ?
• ಮಹಿಳೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರುತ್ತದೆ?
• ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಗುರಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ?
• ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರು ಸೊಸೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆಯೇ?
• ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದಾಗ ಮಾತುಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇದೆಯೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಸಂಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಅನುಮಾನ ಪಡುವುದಲ್ಲ. ಪರಸ್ಪರರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಮದುವೆಗೆ ಮುನ್ನ ನೀಡುವ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಮದುವೆಯ ನಂತರವೂ ಗೌರವಿಸುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಮಾತುಗಳಿಗಿಂತ ನಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವ ಕೊಡಿ.

ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರೂ ಮಗಳ ಪರವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಹಿಂಜರಿಯಬಾರದು. ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗುವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ; ಮಗಳು ತನ್ನ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕು ಮದುವೆಗೆ ಮುನ್ನವೂ ಇದೆ, ಮದುವೆಯ ನಂತರವೂ ಇದೆ!

ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರೇ, ನಿಮ್ಮ ಮಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಕಲಿಸಿದ್ದೀರಿ. ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಿದ್ದೀರಿ. ಮದುವೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಅದೇ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ.

ಗಂಡಂದಿರೇ, ನಿಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯ ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿ. ಅವಳ ಯಶಸ್ಸು ನಿಮ್ಮ ಸೋಲಲ್ಲ.

ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರೇ, ನಿಮ್ಮ ಸೊಸೆಯ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ. ಅವಳು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೇ, ನಿಮ್ಮ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ ಗೌರವ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆ ಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವುದು ತಪ್ಪಲ್ಲ.

ಮದುವೆ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿಬಿಡುವುದಲ್ಲ. ಎರಡು ಬದುಕುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವದಿಂದ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಗುವುದೇ ಮದುವೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ.

ಇಂದು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣಿನ ಕನಸನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರೆ, ನಾಳೆ ಒಂದು ಮಗಳು ಮದುವೆಯನ್ನು ಭಯದಿಂದಲ್ಲ, ಭರವಸೆಯಿಂದ ನೋಡಬಹುದು.

ಇಂದು ಒಬ್ಬ ಸೊಸೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರೆ, ನಾಳೆ ಒಬ್ಬ ಅತ್ತೆ ತನ್ನ ಸೊಸೆಯ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಸಬಹುದು.

ಇಂದು ಒಬ್ಬ ಗಂಡ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯ ಜೊತೆ ಅವಳ ಕನಸುಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದರೆ, ನಾಳೆ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರೀತಿ ಎಂದರೆ ನಿಯಂತ್ರಣವಲ್ಲ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಎಂದು ಕಲಿಯಬಹುದು.

ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಮದುವೆಯನ್ನೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರಬಾರದೆಂದರೆ, ಮದುವೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮೊದಲು ಬದಲಾಗಬೇಕು.

ಯಾಕೆಂದರೆ—

ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಮದುವೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಬದುಕಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಅವಳು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬದುಕಿನ ಅಂತ್ಯವಾಗಬಾರದು!

ಅವಳು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಬದುಕಲು ಕಲಿತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದರೆ, ಅವಳಿಗೆ ಸಂಗಾತಿ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಅವಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಂಗಾತಿ ಬೇಕು ಎಂದರ್ಥ.

— ಸಖೀಗೀತ | ಮಹಿಳೆಯರ ಬದುಕು, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯ ಪರವಾಗಿ