ಮೌನದ ನೋವು: ನಲವತ್ತು ದಾಟಿದ ಹೆಣ್ಣಿನ ದೇಹ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಯಾರು?
Women’s health after 40
ಅವಳಿಗೆ ಕೋಪ ಬರುತ್ತಿದೆ. ನಿದ್ರೆ ದೂರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಕ್ಕೂ ಕಣ್ಣೀರು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಮನೆಯವರಿಗೆ ಅವಳು ಬದಲಾಗಿದ್ದಾಳೆ ಅಷ್ಟೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿಂದೆ ಅವಳ ದೇಹ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟ ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ!
ಅವಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅವಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ!
ನಲವತ್ತೆರಡು ವರ್ಷದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದಾಗಲೇ ದಣಿದಿರುತ್ತಾಳೆ. ರಾತ್ರಿ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದರೂ ನಿದ್ರೆ ಅವಳನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಉರಿ, ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆವರು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಕೋಪ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣೀರು. ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಮರೆಯುತ್ತಾಳೆ.
ಮನೆಯವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮಾತ್ರ ಒಂದೇ!
“ನಿನಗೇನಾಗಿದೆ? ಯಾವಾಗಲೂ ಕಿರಿಕಿರಿ ಮಾಡುತ್ತೀಯಾ!”
ಆದರೆ ಯಾರಾದರೂ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಅವಳನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಕೂರಿಸಿಕೊಂಡು, “ನಿನಗೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಏನಾಗುತ್ತಿದೆ? ನಿನ್ನ ಆರೋಗ್ಯ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆಯಾ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆಯೇ?
ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಮನೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂತೋಷ, ಊಟ, ನಿದ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿದ ಆಕೆಗೆ, ತನ್ನ ದೇಹದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೂಡ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ದುರಂತವಲ್ಲವೇ?
ಇದು ಕೇವಲ ವಯಸ್ಸಲ್ಲ; ದೇಹದ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಹೌದು!
ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 40ರಿಂದ 50ರ ವಯಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ ರಜೋನಿವೃತ್ತಿಗೆ ಮುನ್ನದ ಹಂತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಪೆರಿಮೆನೋಪಾಸ್ (Perimenopause) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ರೋಜನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಮುಟ್ಟಿನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ರಾತ್ರಿ ಬೆವರು, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಉರಿ, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ, ಆತಂಕ, ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಏರಿಳಿತ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕೆಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ನೆನಪಿರಲಿ: ನಲವತ್ತು ದಾಟಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ರಜೋನಿವೃತ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಸಮಸ್ಯೆ, ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರಂತರ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯ.
ಇದು ಅವಳು ದುರ್ಬಲಳಾಗಿರುವುದರ ಗುರುತಲ್ಲ. ಅವಳ ದೇಹ ಒಂದು ಹೊಸ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು.
ಅವಳ ಕೋಪದ ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿಸದ ನೋವಿದೆ!
ಮಹಿಳೆಯ ಕೋಪವನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದಾದ ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಜನ ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಅವಳ ಮರೆವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅವಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸಿಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂದು ಎಷ್ಟು ಜನ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ?
ಅವಳ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ಬೇಸರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷ ಎಲ್ಲರಿಗಾಗಿ ಬದುಕಿದ ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಲು ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಿದೆಯೇ ಎಂದು ಯಾರು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಹೆಣ್ಣಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು ದಾಟುವುದು ಎಂದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮುಗಿಯುವ ಕಾಲವಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯ, ಮನೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಣೆ, ವಯಸ್ಸಾದ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಆರೈಕೆ, ಉದ್ಯೋಗದ ಒತ್ತಡ, ಕುಟುಂಬದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು—ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಹೆಗಲ ಮೇಲಿರಬಹುದು.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಬದಲಾವಣೆಗಳೂ ಸೇರಿದರೆ ಅವಳ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಅವಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಹನೆ ತೋರಿಸು ಎನ್ನುವ ಸಮಾಜ, ಅವಳಿಗೂ ಸಹನೆಯಿಂದ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆತಿದೆ!
ಅವಳಿಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ಅನುಕಂಪವಲ್ಲ, ಗೌರವ!
ನಲವತ್ತು ದಾಟಿದ ಮಹಿಳೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಭರವಸೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸು ಬೇಕು.
ಗಂಡನ ಒಂದು ಮಾತು—“ನೀನು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೋ, ಮನೆಯ ಕೆಲಸ ನಾನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.”
ಮಕ್ಕಳ ಒಂದು ನಡೆ—“ಅಮ್ಮ, ನಿನಗೆ ಸುಸ್ತಾಗಿದೆಯಾ? ನಾನು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.”
ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ—ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬಳ ಮೇಲೆಯೇ ಹಾಕದೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಗೆಳತಿಯ ಒಂದು ಕರೆ—“ಏನಾಗಿದೆ ಹೇಳು, ನಾನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.”
ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಗಳು ಅವಳ ಒಂಟಿತನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಅವಳ ನೋವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅವಳು ಒಬ್ಬಳೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲವು.
ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಅವಳಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸುವ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡಬೇಡಿ.
ಮಹಿಳೆಯರೇ, ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬೇಡಿ!
ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
- ಮುಟ್ಟಿನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
- ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ, ಮೈಯಲ್ಲಿ ಉರಿ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
- ನಿಯಮಿತ ನಡಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿಮಗೆ ಹೊಂದುವ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸಮಯ ಕೊಡಿ.
- ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ, ನಿದ್ರೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.
- ನಿಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಂಬಿಕೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.
- ಖಿನ್ನತೆ, ತೀವ್ರ ಆತಂಕ ಅಥವಾ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿದ್ದರೆ ವೃತ್ತಿಪರ ನೆರವು ಪಡೆಯಿರಿ.
ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರು ರಜೋನಿವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸೂಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ನೆನಪಿಡಿ: ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ನಾಚಿಕೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಮೀಸಲಿಡುವುದು ಸ್ವಾರ್ಥವಲ್ಲ.
ಸಮಾಜ ಬದಲಾಗಬೇಕಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ!
ರಜೋನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಕೇವಲ ಮಹಿಳೆಯರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ. ಇದು ಕುಟುಂಬದ, ಸಮಾಜದ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಹೌದು.
ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸಿನ ಆರೋಗ್ಯದ ಕುರಿತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಬೇಕು. ಅವರ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡದೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯಿಂದ ಎದುರಿಸಬೇಕು.
ಏಕೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯ ಆರೋಗ್ಯವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಅವಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಚಾರವಲ್ಲ; ಕುಟುಂಬದ ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ಅವಳ ಮೌನವನ್ನು ಓದಲು ಕಲಿಯಿರಿ!
ಸಖೀಗೀತದ ಗೀತಾ ತನ್ನ ನೋವನ್ನು ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಳು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಎಷ್ಟೋ ಗೀತೆಯರು ತಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ನಗುವಿನ ಹಿಂದೆ, ಮನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ಹಿಂದೆ, “ನನಗೇನೂ ಆಗಿಲ್ಲ” ಎಂಬ ಒಂದೇ ಮಾತಿನ ಹಿಂದೆ ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅವಳು ನಲವತ್ತು ದಾಟಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವಳ ಕನಸುಗಳು ಮುಗಿದಿಲ್ಲ. ಅವಳ ದೇಹ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅವಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬೇಕೆಂದರೆ ಅದು ಸೋಲಲ್ಲ. ಅವಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಬೇಕೆಂದರೆ ಅದು ಅಸಮರ್ಥತೆಯಲ್ಲ.
ಅವಳನ್ನು “ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತೀಯಾ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೊದಲು, “ನಿನಗೆ ಹೇಗಾಗುತ್ತಿದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿ.
ಅವಳಿಗೆ ಸಲಹೆ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ಅವಳ ಮಾತು ಕೇಳಿ. ಅವಳನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಮೊದಲು ಅವಳ ನೋವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಏಕೆಂದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಮಹಿಳೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು, ತನ್ನ ನೋವನ್ನು ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ನಂಬಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭರವಸೆ.
ಮೌನದ ನೋವಿಗೆ ಮಾತು ಕೊಡೋಣ. ನಲವತ್ತು ದಾಟಿದ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಕರುಣೆಯಲ್ಲ, ಗೌರವ ಕೊಡೋಣ. ಅವಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡೋಣ—ಅವಳ ಪರವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವಳ ಜೊತೆಯಾಗಿ!
— ಸಖೀಗೀತ ವಿಶೇಷ ಬರಹ