ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದೇವೇಗೌಡ ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವ;ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದೇವೇಗೌಡ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವ ಯಾಕೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಸತ್ಯ!

ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದೇವೇಗೌಡ ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವ; ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡ ಅವರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ, ದಿವಂಗತ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದೇವೇಗೌಡ ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಕಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ (Full State Honours) ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾವಿನಕೆರೆ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.

​ಆದರೆ, ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿದೆ—“ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದೇವೇಗೌಡ ಅವರು ಯಾವುದೇ ಶಾಸಕಿ, ಸಂಸದೆ, ಸಚಿವೆಯೋ ಅಥವಾ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದವರಲ್ಲವಲ್ಲ, ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದು ಹೇಗೆ?” ಎನ್ನುವ ಸಂಶಯವನ್ನು ಹಲವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಹಾಗೂ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿಗುವ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

​1. ‘ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ’ ಎನ್ನುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ

​ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ‘ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ’ ಎನ್ನುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಗೌರವ ಹೊಂದಿರುವ ಹುದ್ದೆ. ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರು ಭಾರತದ 11ನೇ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು. ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ನಿಧನರಾದಾಗ ನೀಡುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವವು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡುವ ಗೌರವವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮತ್ತು ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಸಾಥ್ ನೀಡಿದ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಗೆ ನೀಡುವ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಗೌರವವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಕೂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿಗಳ ಪತ್ನಿಯರು ನಿಧನರಾದಾಗ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇಂತಹ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ.

​2. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ (Discretionary Power)

​ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ದೇಶಕ್ಕೆ, ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಗಣ್ಯರು ಅಥವಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬಸ್ಥರ ನಿಧನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು (Discretionary Powers) ಬಳಸಿ “ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವ” ಘೋಷಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ದೇವೇಗೌಡರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಮ್ಮನವರ ವಯಸ್ಸು, ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ತಳೆಯಲಾಗಿದೆ.

​3. ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ತಾಯಿ & ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್

​ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದೇವೇಗೌಡರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾಗಿರುವ ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ತಾಯಿ ಹಾಗೂ ಶಾಸಕರಾಗಿರುವ ಎಚ್.ಡಿ. ರೇವಣ್ಣ ಅವರ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಟೋಕಾಲ್ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಾಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರ ಕುಟುಂಬದ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯ ಜೀವ ಅಗಲಿದಾಗ ಗೌರವ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಾಡುವುದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮರ್ಯಾದೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

​ಕೊನೆ‌ಹನಿ:

​ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಚುನಾಯಿತ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸೀಮಿತವಾದುದಲ್ಲ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ (Protocol), ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದೇವೇಗೌಡ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆಯೇ ಇದೆ.