ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದೇವೇಗೌಡ ನಿಧನ; ದೇವೇಗೌಡರ ಬೆನ್ನಲುಬಾಗಿದ್ದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ: ಪ್ರಚಾರ ಬಯಸದ ಮಹಾಗೃಹಿಣಿಯ ಬದುಕಿನ ಅಪರೂಪದ ಕಥೆ!

​ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದೇವೇಗೌಡ ನಿಧನ;

ಅಧಿಕಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರದ ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲೇ ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಮುಳುಗಿರುವ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನು ಯಾವುದೇ ಹಮ್ಮು-ಬಿಮ್ಮು ಇಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ‘ಸಂಸಾರ ಧರ್ಮ’ಕ್ಕೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಡುವುದು ಸೌಮ್ಯತೆಯ ಪರಮಾವಧಿ. ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದೇವೇಗೌಡ ಅವರ ಅಗಲಿಕೆ, ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಜೀವದ ಕೊಂಡಿ ಕಳಚಿದ್ದಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರಚಾರದ ಅಬ್ಬರವಿಲ್ಲದೆ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಾಯುವ ಗೃಹಿಣಿಯರ ಸುವರ್ಣ ಯುಗವೊಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡಂತೆ.

​ದೇವೇಗೌಡರ ಇಡೀ ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕಿನ ಏಳುಬೀಳುಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರು ಆ ಕುಟುಂಬದ ಪಾಲಿಗೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಬೆನ್ನಲುಬಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. 1954 ರಲ್ಲಿ ದೇವೇಗೌಡರ ಕೈಹಿಡಿದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರು, ಪತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಾಸಕನಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯವರೆಗೂ ಏರಿದಾಗಲೂ ಎಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಸರಳತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಪತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೇರಿದರೂ ಎಂದಿಗೂ ಅಹಂಕಾರ ಪಟ್ಟವರಲ್ಲ.

​ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋದರೂ ಮರೆಯದ ಹಳ್ಳಿ ಸೊಗಡು:

ದೇವೇಗೌಡರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, ನಂತರ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ದೆಹಲಿಯ ಲೂಟಿಯನ್ಸ್ ಬಂಗಲೆಗೆ ಹೋದಾಗಲೂ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹಾಸನದ ಹರದನಹಳ್ಳಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಸೊಗಡನ್ನು ಅವರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲೂ ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ದೇವೇಗೌಡರ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕಾರಣದ ರಹಸ್ಯ ಅಡಗಿರುವುದೇ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರು ಉಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಪಟ ಸತ್ವಯುತ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ! ದೇವೇಗೌಡರಿಗೆ ರಾಗಿಮುದ್ದೆ, ತೊಗರಿಬೇಳೆ ಸಾರು ಎಂದರೆ ಭಾರಿ ಇಷ್ಟ. ಪತಿಯ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ನಿಂತು ಅಡುಗೆ ಮನೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಗೌಡರ ಮನೆಗೆ ಯಾರೇ ಬರಲಿ, ಅವರು ಹಾಸನವರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ದೆಹಲಿಯ ಗಣ್ಯರಾಗಿರಲಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಊಟ ಮಾಡಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ದೇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಣ್ಣು-ಪ್ರಸಾದ ನೀಡಿ ಕಳುಹಿಸುವ ಅವರ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿತ್ತು.

​ಮನೆಯಲ್ಲೇ ದೇವಸ್ಥಾನ, ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜೆ:

ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರು ಮಹಾನ್ ದೈವಭಕ್ತೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪದ್ಮನಾಭನಗರದ ಅವರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಅದೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಮುಂಜಾನೆ ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪೂಜೆ, ಮಂತ್ರ, ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಇಡೀ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಸರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ತಮಗೆ ಪರಿಚಯವಿರುವ ಇಡೀ ಹಾಸನದ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಸನದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಅತೀವ ಪ್ರೀತಿ.

​ಆಸಿಡ್ ದಾಳಿಯ ಆಘಾತ ಎದುರಿಸಿದ ಧೀರ ಮಹಿಳೆ:

ಎಂದೂ ಯಾರ ತಂಟೆ-ತಕಾರಿಗೂ ಹೋಗದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ 2001 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕರಾಳ ಘಟನೆ ನಡೆಯಿತು. ದಾಯಾದಿ ಕಲಹದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಆಸಿಡ್ ದಾಳಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ದೇವರ ದಯೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಿಂದ ಪಾರಾದರೂ, ಆ ಆಘಾತವನ್ನು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ನೋವನ್ನು ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಎದುರಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಆ ನೋವಿನ ನಡುವೆಯೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಡೆಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ.

​ಇಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರದ ಹಿಂದೆ ಓಡುವ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದೇವೇಗೌಡರ ಬದುಕು ದೊಡ್ಡ ಆದರ್ಶ. ಪತಿ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅತಿ ಸರಳವಾಗಿ ಬದುಕುವುದು ಹೇಗೆ, ನಾಲ್ಕು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇಡೀ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ತರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವರೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ದೇವೇಗೌಡರು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಏರಿದ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಖರಗಳ ಹಿಂದೆ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಎಂಬ ಗಟ್ಟಿಗಿತ್ತಿಯ ತ್ಯಾಗ, ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಬೆನ್ನಲುಬಿದೆ.

​ಅವರ ಭೌತಿಕ ಶರೀರ ವಿಧಿವಶವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಆದರ್ಶ ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿ, ಮೌನ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರು ಸದಾ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

​– ಹರಿಣಿ ಎಸ್. ವಿ. (ಸಂಪಾದಕರು, ಸಖೀಗೀತ)